Verslag na het weekend van la petite foire in Libramont-Neufchateau door Luc Vankrunkelsven

Libramont-Neufchateau: tweesporenlandbouw

Jaarlijks is er de grote landbouwbeurs in Libramont (1) en een beetje verder, in Neufchateau, La Petite Foire (2). Het is een hele onderneming: reizen, zo diep in provincie Luxemburg! De meeste boeren doen dat met de auto, maar ik zit toch op de trein tussen een aantal oudere ‘gangbare’ boeren. Het is duidelijk dat ze op weg zijn naar het feest in Libramont. Zelf moet ik in Libramont van spoor veranderen. Zitten we letterlijk op en in een tweesporenlandbouw?

De staat van de boer

Als je twee uur en half moet treinen, dan kan een mens goed lezen. Eindelijk komt het er van om de knipsels van het grote landbouwdebat in het Nederlandse Dagblad Trouw te lezen: ‘De staat van de boer’. Een vriend uit Groningen stuurt me het debat namelijk al weken door. Met het onderzoek werden 15.000 Nederlandse bedrijven bereikt. Ondanks de drukke lente vulden 2200 boeren en boerinnen de vragenlijst in. Ruim 1000 persoonlijke verhalen werden ingestuurd. Prof. Emeritus Jan-Douwe Van der Ploeg deed voor het laatst dit onderzoek in 1994. Deze keer was het hoogleraar Han Wiskerke van Wageningen, die het onderzoek leidde.

Jan Douwe nodigden we op het laatste Boerenforum (3) in de abdij van Park ( 7 april 2018) uit. Hij reflecteert nu in Trouw op wat hij in de vele verhalen opvangt: “Het onderzoek laat zien dat er twee, onderling sterk verschillende visies zijn. In de eerste benadering staat het idee centraal dat er iets fundamenteel mis is met de manier waarop de landbouw is georganiseerd en verder wordt ontwikkeld. Er is een crisis binnen de landbouw zelf. In de tweede visie komt de crisis van buiten. Met de landbouw zelf is niks mis. Het zijn de ànderen, van buiten de sector, die de crisis veroorzaken.
(…) Nu is het zo dat beide visies elkaar ten dele overlappen. Maar in de kern staan ze lijnrecht tegenover elkaar. Ook omdat ze tot een totaal ander handelingsperspectief voeren.
(…) In de eerste visie lijken boeren meer op eigen initiatieven en eigen oplossingen te vertrouwen. Dat heeft tot allerlei mooie, nieuwe bedrijven geleid die veel dichter bij samenleving en natuur staan. In dagblad Trouw is daar ook volop aandacht voor. Ironisch genoeg komen dergelijke initiatieven veelal in de knel door de regelgeving die vaak een reactie is op de vervuilende schaalvergroting en intensivering.”

Twee werelden. Twee visies.

Die twee werelden en twee visies zie je nu op enkele kilometers van elkaar. Het vreemde is dat beide ‘feesten’ ondersteund worden door de Provincie Luxemburg en door Waalse ministeries. ‘Libramont’ uiteraard ook door de industrie en de grote, met de agro-industrie verstrengelde, boerenbonden van deze wereld. Het is aan het adres van deze verstrengelde machten dat Wervel, samen met Boerenforum, Velt en Testaankoop een Open Brief schreef, om de machtsongelijkheid in de Voedselketen aan te klagen (4).

De aanblik is totaal verschillend. In Neufchateau kan je heerlijk kuieren en smullen langs de kraampjes die regionale en vooral biologische producten aanbieden. Van kazen over taarten tot zeep van ezelinnenmelk. Je ontmoet er veel jonge mensen, die de toekoms willen dragen, samen met hier en daar een grijsaard, die mee de eerste visie deelt. Agroecology in Action (5) heeft er een debattent, waar tal van activiteiten plaatsvinden. Zo wordt er zaterdag o.a. de ‘Chartecommunepaysanne’ (6) voorgesteld. In het vooruitzicht van de lokale verkiezingen van oktober. Wat jammer dat dit nog niet in het Nederlands verkrijgbaar is. Iets voor Fian om te vertalen?

Libramont is veel massaler, met meer oude mensen, al zijn er natuurlijk ook hele gezinnen die op bezoek komen. Ik zie trouwens ook grootouders met kleinkinderen in het station. Er zijn eveneens veel tentjes, maar vooral de grote machines en tractoren domineren. Ook die zie ik op draagzakken in het station van Libramont verschijnen. Een andere zak is van ‘agriconomie’ (7). Zou het een antwoord ‘vanuit de sector’ zijn aan ‘agro-ecologie’?

De weg is nog lang. Laat ons ondertussen aan alternatieven verder werken. Zouden de twee sporen ooit kunnen samenkomen?

Luc Vankrunkelsven,
Brussel, 30 juli 2018.

(1)https://www.foiredelibramont.com
(2)https://lapetitefoire.lemap.be/
(3)https://boerenforum.wordpress.com/
(4)https://www.wervel.be/images/stories/faire_landbouwprijzen_gezond_ketenoverleg_open_brief_24juli18_2.pdf en http://www.vilt.be/open-brief-vraagt-ketenoverleg-om-faire-landbouwprijzen
(5)http://www.agroecologyinaction.be
(6)https://chartecommunepaysanne.lemap.be/La-Charte-Commune-Paysanne

Advertenties

Vooruitgang sojaland in Brazilië

Luc Vankrunkelsven werkt bij Wervel en actief bij Boerenforum brengt jaarlijks verslag uit van zijn tournées in Brazilië.
Hij schrijft over alternatieve landbouw, de vernietiging van ecosystemen en de verdringing van de kleinschalige, familiale landbouw.
Dit artikel uit MO gaat over de gevolgen van de vooruitgang van sojaland, in Brazilië.
https://www.mo.be/wereldblog/xingu-en-blairo-de-fixer

Bedreigde grond in Asse!

Een prachtige fruithoeve in Asse wordt bedreigd door de plannen voor de bouw van een nieuwe industriezone. Specifiek gaat het over een deel van de gronden en boomgaard. Hierdoor worden hun kansen bemoeilijkt om dichtbij de boerderij te telen en om te schakelen naar de biologische teelt. En opnieuw verdwijnt een groene zone vlakbij Brussel voor beton en vrachtwagens! Laat ook je stem horen en teken de petitie. Bedankt!

https://secure.avaaz.org/nl/petition/Provincie_VlaamsBrabant_en_Gemeente_Asse_Houd_Asse_Leefbaar_Teken_tegen_het_BOMACOproject/?fVhTPdb

Boerenforum neemt afscheid van Wim Merckx

Wim Merckx, drijvende kracht achter Boerenforum, is op 9 april overleden.

Volgende week is het 17 april. De internationale dag van de boerenstrijd. Een dag die heel speciaal was voor jou en voor ons. Een dag die we de laatste jaren samen vorm gaven vanuit het Boerenforum. Wim had mee het idee in 2012 om een andere, alternatieve boerenstem op te richten die kritisch staat ten opzichte van vrijhandel, de doorgedreven industrialisering, genetische manipulatie en privatisering. Dit alternatief wijst in de richting van autonomie, eerlijke prijzen, duurzaamheid en voedselsoevereiniteit. Samen met andere organisaties uit het middenveld wilde Wim dit alternatief opbouwen en versterken. Het recente Boerenforum van 7 april is een kroonstuk geworden waaraan je maanden hebt gewerkt. Je bracht Jan Douwe van der Ploeg naar Leuven, het hart van de Boerenbond, de KULeuven en liet er samen met de Boerencompagnie zien dat de boerenlandbouw in Leuven bloeit.

Wim engageerde zich ook lokaal in Leuven voor het behoud van het Parkveld.

We gaan onze strijdmakker, actievriend, discussiepartner, organisator, ontwikkelaar van visie en zo veel meer hard missen. Zijn diep en oprecht engagement om te strijden voor een ander landbouw– en voedselmodel in Vlaanderen waren broodnodig, en gaven mee een unieke en radicale stem aan ons beginnend Boerenforum.

Wim laat een leegte achter die we samen zullen moeten opvullen.

Dank je voor je strijd Wim!

 

Foto 1: Wim tijdens boerenbetoging in Brussel (2016)

Foto 2: Wim aan onthaal van Boerenforum in Alken (2015)

Boerenforum wordt lid van La Via Campesina Europe

Persbericht 16/03/2018   –   vruchtbaar zaad voor de pers

Het Boerenforum is een beweging in Vlaanderen van boerinnen, boeren, landwerk(st)ers en coproducenten die opkomt voor de eerlijke, autonome, solidaire en agro-ecologische praktijken van de boerenlandbouw. Ze organiseert daartoe Boerenfora en andere ontmoetingen waar boeren, boerinnen, en landwerker(st)ers elkaar informeren en inspireren en waar gedeelde opinies en standpunten vorm krijgen. Het Boerenforum geeft klank aan deze opinies op publieke fora. Zo nodigt samen met partners en netwerk uit om de wereld strijdbaar en hoopvol te beschouwen en vorm te geven vanaf het progressieve boerenerf.

Wij zijn ontstaan in 2014 en hebben een netwerk over de grenzen heen. We worden nu lid van La Via Campesina Europe. We zijn al enkele jaren observatoren bij ontmoetingen die ze organiseren en ervaren die als sterk inhoudelijk, bijzonder participatief, boerencultuur die danst met bijzondere boerenkost, inspirerende contacten.

We vinden het leerrijk en inspirerend dat er telkens gasten zijn van de internationale beweging La Via Campesina uit vooral Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Ook zij getuigen dan over hun ervaring en brengen de collectieve analyse van hun regio of land.

We erkennen samen de rol van boeren en boerinnen en regionale voedselculturen als primaire innovatoren en onderzoekers in de landbouw. Gedeelde thema’s zijn boerenrechten, agro-ecologie, toegang tot grond, seizoenmigraties, recht op water, voedselsoevereiniteit, verder ontwikkelen van de korte keten …

JDR_boerenforum_JDR4339Zie ook onze: https://boerenforum.wordpress.com/visietekst-boerenforum/

——————————–

Woordvoerder: Tijs Boelens 0488/994.732

Kopakker: Wim Merckx 0489/03.44.71

https://boerenforum.wordpress.com/

https://www.facebook.com/boerenforum/

The new peasantries: een pleidooi voor boerenlandbouw

Image result for the new peasantries

2011 | door Louis De Bruyn

Welke landbouw heeft de wereld nodig? In The New Peasantries verkent Jan Douwe van der Ploeg de rol en betekenis van ‘peasantry’ – op zijn best vertaald als boerenlandbouw – in een tijdperk van globalisatie van landbouwmarkten en voedingsindustrie. Volgens Jan Douwe van der Ploeg van de Universiteit Wageningen is landbouw een coproductie tussen arbeid en de levende natuur die in nauwe relatie staat met de samenleving. Er is sprake van een landbouwcrisis wanneer één of meerdere van deze relaties ontwricht zijn. De crisis die vandaag de landbouw treft is wereldwijd en heeft zowel economische, ecologische als sociaal-culturele dimensies die gepaard gaan met een verlies aan autonomie.

Strijd voor autonomie en duurzaamheid in tijden van empire en globalisatie

De landbouw van vandaag kenmerkt zich door een sterke industrialisering die contrasteert met een hernieuwde ontwikkeling van boerenlandbouw, een ‘repeasantisation’ zoals van der Ploeg het stelt. Deze ontwikkeling ondervindt daarbij de druk van een voortdurende uitval of stopzetting van landbouwactiviteiten, waarbij de grond niet meer voor landbouwactiviteiten gebruikt wordt.

Jan Douwe van der Ploeg omschrijft drie landbouwwijzen met elk specifieke, maar niet altijd eenduidige kenmerken: een boerenlandbouw, een ondernemerslandbouw en een kapitalistische landbouw. De categorieën lopen in elkaar over en kunnen naargelang de ontwikkeling van de bedrijfsstijl of de manier van landbouw, in één of andere richting evolueren. Continue reading “The new peasantries: een pleidooi voor boerenlandbouw”

Een lokale voedselstrategie en zijn korte keten

Op de website van Fian Belgium* verscheen een artikel van Wim Merckx, medewerker van Boerenforum. Het is een kritische analyse van het beleid op het Vlaamse niveau voor/tegen lokale voedselstrategie en de korte keten. Het artikel verscheen in Franstalige versie in hun nieuwe magazine Beet The System – Le magazine des luttes pour la souveraineté alimentaire.

IMG_0070

Continue reading “Een lokale voedselstrategie en zijn korte keten”